دیپلماسی فرهنگی

1000000209

نویسنده: سیدرضا صالحی امیری ـ سعید محمدی

ناشر: ققنوس

چاپ اول: ۱۳۸۹

۴۲۸ صفحه

«فرهنگ واژه‌ای فارسی و مرکب از دو جزء «فر» و «هنگ» است: «فر» پیشوند و به معنای جلو، بالا، پیش آمده و «هنگ» از ریشه اوستایی «تنگنا» و به معنای کشیدن، سنگینی و وزن است. این واژه مرکب، که از نظر لغوی به معنای بالا کشیدن، برکشیدن و بیرون کشیدن است، هیچ‌گاه در ادبیات فارسی به مفهومی که برخاسته از ریشه کلمه باشد، نیامده است. اصطلاح فرهنگ در ادبیات فارسی با مفاهیم مختلف مثل دانش، حرفه و علم به کار رفته است. ص۱۲» فرهنگ را می‌توان رفتار ویژه نوع بشر نامید که همراه با ابزار مادی جزء لاینفک رفتار شناخته می‌شود. فرهنگ به طور مشخص از زبان، افکار، اعتقادات، سنن، قراردادها، سازمان‌ها، ابزار، روش‌های کاری آثار هنری، مراسم مذهبی و مراسم اجتماعی تشکیل می‌شود و بقا و کارکرد آن بستگی به قابلیتی دارد که انحصاراً در‌اختیار انسان است. مفروض اصلی کتاب «دیپلماسی فرهنگی» این است که از میان عناصر و مؤلفه‌های مؤثر در سیاست خارجی کشورها (سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی) هیچکدام به اندازه عامل فرهنگی پایدارتر و تأثیرگذارتر از دیپلماسی فرهنگی نیست. مؤلفان این اثر بر این نظرند که اهداف و منافع ملی می‌تواند با به‌کارگیری سرمایه فرهنگی به بزرگترین ظرفیت و فرصت ملی و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران تبدیل گردد. مؤلفان در این اثر می‌کوشند تا با تبیین جایگاه و ابعاد دیپلماسی فرهنگی نشان دهند که علاوه بر ارتباطات فرهنگی، نباید دیپلماسی فرهنگی را در سطح رسمی میان دولت‌ها محصور کرد. این اثر از ۵ فصل تشکیل شده است. در فصل نخست کلیات مانند مفاهیم و مبانی فرهنگ و دیپلماسی فرهنگی بررسی می‌شود. در فصل دوم به تشریح دیپلماسی فرهنگی، نظریات و رویکردهای مربوط به جهانی شدن پرداخته شده است. نام ۳ فصل دیگر عبارت از نمادهای فرهنگی بین‌المللی و مناسبات فرهنگی، مدیریت فرهنگی در حوزه دیپلماسی فرهنگی، مدلی برای دیپلماسی فرهنگی و راهبردها می‌باشد.

دیپلماسی فرهنگی چیست ؟ و ابزارهای اعمال این‌گونه از دیپلماسی کدامند ؟ نویسندگان کتاب « دیپلماسی فرهنگی » بر این اعتقادند که از میان عناصر و مؤلفه‌های موثر در سیاست خارجی کشورها ( سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و نظامی ) هیچ‌کدام به اندازه عامل فرهنگی پایدارتر و تأثیرگذارتر نیست ، چرا که اهداف و منافع ملی می‌تواند با به کارگیری سرمایه فرهنگی به بزرگترین ظرفیت و فرصت ملی و بین‌المللی یک کشور تبدیل گردد و هیچ ظرفیتی نمی‌تواند به اندازه دیپلماسی فرهنگی برای تعامل اثربخش با جهان امروز کارآمد باشد . دیپلماسی فرهنگی تلاش برای درک ، آگاهی ، مشارکت و تأثیر بر افکار عمومی نهادها، سازمان‌ها و دولت‌های سایر کشورهاست و از طریق تعامل در سطوح دو جانبه و چند جانبه یکی از حساس‌ترین فرآیندهای مدیریت استراتژیک فرهنگی می‌باشد . به دلیل پایداری و اثربخشی بلند مدت دیپلماسی فرهنگی درک حساسیت ، سرمایه‌گذاری و سیاستگذاری در این حوزه برای متولیان امر بسیار ضروری به نظر می‌رسد ، زیرا مهم‌ترین الزامات این حوزه ، آموزش و تربیت نیروی انسانی کارآمد و آشنا به مبانی وتحولات فرهنگی و مسلط به اصول و زبان گفتگو در نظام جهانی است . این دیپلماسی در واقع تأمین منافع ملی با استفاده از ابزارهای فرهنگی است