«فرصت تاریخی صنایع فرهنگی (صنایع خلاق)»

ترجمه و تألیف: عقیل ملکی‌فر، مرضیه کیقبادی

5111 (1)

 

به نظر شما بخش فرهنگ می‌تواند به اندازه یا حتی بیشتر از بخش نفت و گاز، مولد ثروت باشد؟! پتانسیل بخش فرهنگ را در اشتغال‌زایی، به‌ویژه برای دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها چقدر برآورد می‌کنید؟

کتاب «فرصت تاریخی صنایع فرهنگی (صنایع خلاق)» بر آن است که چنین چشم‌اندازی دور از انتظار نیست. هدف از نگارش این کتاب، بیان این مسئله بوده است که کشور ما می‌تواند از طریق توسعه‌ی‌ اقتصاد فرهنگی و با استفاده از فرصت تاریخیِ ایجادشده توسط صنایع فرهنگی یا خلاق، به هدف خود در چشم‌انداز بیست‌ساله (یعنی تبدیل‌شدن به قدرت اول اقتصادی در منطقه‌ی‌ آسیای جنوب غربی) دست پیدا کند.

نویسندگان این کتاب، با بهره‌گیری از منابع معتبر، ضمن ارائه‌ی تعریفی جامع از صنایع فرهنگی و خلاق و بیان تفاوت‌های میان آن‌ها، خیزش این صنایع را به یک روند جهانی رو به گسترش، با ذکر مثال‌هایی از کشورهای مختلف (اعم از توسعه‌یافته و درحال‌توسعه) به بحث می‌گذارند و با بسط این روند به آینده، ظهور «عصر فرهنگ» یا «عصر خلاق» را نوید می‌دهند، که در آن محور رقابت‌های جهانی، از رقابت‌های اقتصادی به رقابت‌های فرهنگی تغییر خواهد کرد. نویسندگان این کتاب معتقدند کشور ما در صورت تلاش و بهره‌گیری از فرصت تاریخی به‌دست‌آمده‌ی امروز، خواهد توانست چنانچه در سند چشم‌انداز ۲۰ساله بر آن تأکید شده، تا سال ۱۴۰۴ به قطب فرهنگی جهان اسلام تبدیل شود.

کتاب از دو فصل اصلی تشکیل شده: فصل اول، بیان «مفهوم و موقعیت اقتصاد خلاق» است و فصل دوم، «بُعد توسعه­ای اقتصاد خلاق» را توضیح می‌دهد و خیزش جهانی به‌وجودآمده توسط اقتصاد خلاق را به خواننده معرفی می‌کند.

«مفاهیم رو به تکامل و تعریف­ها»، «پیشران­های مهمّ اقتصاد خلاق در سطح جهان»، «ابعاد چندگانه‌ی اقتصاد خلاق»، «ماهیت بین­رشته­ای صنایع خلاق»، و «اقتصاد خلاق در دنیای توسعه­یافته» عناوین فصل اول را تشکیل می‌دهند.

در فصل دوم، ابتدا به «اهداف توسعه‌ی هزاره از دیدگاه سیاست‌گذاری برای اقتصاد خلاق» پرداخته می‌شود. سپس پیوندها و استلزام­های توسعه‌ای در اقتصاد خلاق مورد بررسی قرار می‌گیرد. پس از آن، «وجوه مشترک بین دانش سنتی، هنر و اقتصاد خلاق» به بحث گذاشته می‌شود و «موانع گسترش اقتصاد خلاق» مطالعه می‌گردد و سپس «ایجاد یک مدل برای برکشیدن اقتصاد خلاق در کشورهای در حال توسعه» در دستور کار کتاب قرار می‌گیرد. در پایان نیز وضعیتِ اقتصاد خلاق، در جهان در حال توسعه و نظام­های اقتصادی رو به گذار مرور می‌شود. پیوست کتاب نیز مقاله‌ای از سوزان گالوی و استوارت دانلوپ، در تفاوت میان صنایع فرهنگی و صنایع خلاق است.