پایگاه پژوهشی تحلیلی راهبردی به مناسبت ولادت امام حسن (علیه‌السلام) بسته مطالعاتی‌ «بر آستان کریمان…» که قبلا توسط این پایگاه تهیه شده است را بازنشر می‌کند…

پند جاوید: شرح وصیت امیرالمؤمنین (ع) به امام حسن مجتبی (ع)

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی
انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

1

این کتاب حاصل درس‌های اخلاق حضرت استاد مصباح یزدی است که در آن به شرح وصیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام، به فرزندش امام حسن علیه‌السلام، ‌پرداخته‌اند. این کتاب مجموعاً مشتمل بر ۴۳ درس است و در دو مجلد به چاپ رسیده است.

از مهمترین موضوعات این کتاب می توان: ویژگی‌های این وصیت، برترین ارزش‌ها، حالات قلب، دنیا و آخرت، راه سعادت، جهاد فرهنگی، علم و عمل، پناه‌بردن به خداوند، تصفیه و تربیت ‌قلب، روش تربیت جوانان، علم‌اندوزی، دنیا از نگاه امیرالمؤمنینعلیه‌السلامغرور، آداب معاشرت، انتخاب مسیر زندگی، شناخت نعمت‌های الهی، شفاعت، توبه، دعا و تکالیف شرعی، یاد مرگ و معاد و… را نام برد.

٫ تحلیلی از زندگانی سیاسی امام حسن مجتبی(ع)
سید جعفر مرتضی عاملی/ محمد سپهری
دفتر تبلیغات اسلامی

2

تحلیلی از زندگانی سیاسی امام حسن(ع) تألیف علامه جعفر مرتضی عاملی  در سه فصل زندگانی سیاسی امام حسن(ع) در عهد رسول خدا و خلفا ی سه گانه بررسی کرده است.

فصل اول کتاب با عنوان «زندگانی سیاسی امام حسن(ع) در عهد رسول خدا(ص)» بیش از آن که رنگ یک نوشته تاریخی داشته باشد با بیانی خطابه ای و تأثیرگذار به تحکییم اعتقادات شیعه پیرامون امامت امام حسن(ع)، جایگاه آن و دفاع از آن با استفاده از حدیث، تاریخ و تفسیر پرداخته است.

فصل دوم با عنوان « زندگانی سیاسی امام حسن(ع) در عهد شیخین» از غصب فدک و موضع حضرت زهرا(س) و حسنین(ع) در قبال آن آغاز شده است. در این فصل عمدتاً از منابع تاریخی و روایی استفاده شده است که البته منابع ضعیفی در این بین دیده می شود.

فصل سوم به زندگی سیاسی امام در دوره خلافت عثمان اختصاص یافته است. در این بخش از کتاب ضمن متن کامل سخنان امام در بدرقه ابوذر نکاتی که در نظر نویسنده قابل توجه بوده آورده شده است. تأسف عمیق از رفتار حکومت با ابوذر، تشویق وی به ادامه راه و تقویت بینش الهی ابوذر برای تحمل رنج ها از جمله این نکات هستند.

حقایق پنهان؛ پژوهشی در زندگانی سیاسی امام حسن‌مجتبی(ع)
آیت الله جعفر سبحانی، احمد زمانی
انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

3

«حقایق پنهان؛ پژوهشی در زندگانی سیاسی امام حسن‌مجتبی(ع)» اثری از احمد زمانی است که توسط انتشارات موسسه امام خمینی(ره) به چاپ رسیده.

کتاب حاضر، یکى از آن پژوهش‏هاست که نویسنده آن کوشیده است تا جنبه‏هاى مختلف زندگانى آن حضرت را باز نماید و تهمت‏هایى که دشمنان اهل بیت، از جمله امویان، عباسیان و یکى از نویسندگان دائره المعارف اسلامى و جمعى از خاورشناسان بر آن حضرت وارد کرده‏اند، پاسخ گوید.
کتاب در پانزده فصل سامان یافته و آیه الله سبحانى بر آن مقدمه‏اى نگاشته است. در این اثر، در مورد زندگانى آن حضرت، مسائلى که زمینه‏ساز امامت و رهبرى ایشانن شد، مسؤولیت‏هاى امام در زمان حکومت پدر، انگیزه‏هاى صلح، تأثیر روحى عمیق امام بر توده‏هاى مردم، اضطراب و نگرانى بنى‏امیه از آن حضرت، سخت‏گیرى در مورد امام و پیروانش و شهادت آنان و … سخن گفته شده است. مؤلّف بر اساس سنت نوشتن چهل حدیث، از آن حضرت چهل روایت نقل کرده است.

زندگانی امام حسن مجتبی (ع)
سید هاشم رسولی محلاتی
بوستان کتاب

4

آشنایى با زندگانى پیشوایان معصوم(ع) یکى از راه‏هاى آسان و پرثمر براى شناخت دین و آموزه‏هاى الهى است، چرا که از یک‏سو، سیره و قول و فعل معصوم رإ؛ظظ –که یکى از منابع دینى است- بهتر مى‏فهمیم و از سوى دیگر از چگونه زیستنِ مردان الهى آگاه مى‏شویم.
امام حسن مجتبى(ع) نیز یکى از امامان معصوم است که مطالعه زندگى ایشان آموزه‏هاى فراوانى از معارف دینى و انسانى را به دست مى‏دهد. در این‏باره کتاب‏هاىى فراوانى نوشته شده اما در اثر حاضر، مؤلف با نثرى روان و استناد به منابع کهن، در دوازده فصل، همه جنبه‏هاى زندگىِ این امام معصوم(ع) را کاویده است.

«زندگانی امام حسن مجتبی (ع)» اثری از سید هاشم رسولی محلاتی است که انتشارات بوستان کتاب آن را روانه بازار کرده است.

صلح امام حسن، پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه
شیخ راضی آل یاسین/ آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای
نشر آسیا

5

کتاب صلح الحسن به قلم مرحوم شیخ راضی آل یاسین و با مقدمه علامه مرحوم سید عبدالحسین شرف الدین، در سال ۱۳۴۸ به قلم رهبر معظم انقلاب به فارسی ترجمه شد.

ایشان در مقدمه این کتاب نوشتند: پیش از اینکه به ترجمه این کتاب بپردازم، مدت ها در فکر تهیه نوشته ای در تحلیل موضوع صلح امام حسن (ع) بودم و حتی پاره ای یادداشت های لازم را نیز گرد آورده بودم ولی امتیازات فراوان این کتاب ، مرا از فکر نخستین بازداشت و به ترجمه این اثر ارزشمند وادار کرد.

مترجم کتاب می گوید: فصول کتاب حاضر ، بدین منظور تهیه شد که این فاصله ى کوتاه زمان (خلافت امام حسن(ع)) را از نقطه نظر حوادث تاریخى پر اهمیت آن که – چه ذاتا و چه بلحاظ  موقعیت استراتژیکى – در شمار مهمترین فاصله هاى زمانى از بعد از رحلت پیامبر اسلام تاکنون است ، بررسى کند گفتیم : در شمار مهمترین فاصله هاى زمانى باین دلیل که در این فاصله ، خلافتى وجود داشته است که در تاریخ خلافت هاى دیگر بى نظیر و نمونه است و هم در این فاصله ، شالوده ى جدای میان حکومتها و قدرتهاى معنوى و روحى و حکومتهاى موسمى ، ریخته شده و پیشگوای پیامبر اسلام که : ( پس از سى سال ، زمام کار بدست پادشاهى سخت گزنده ، خواهد افتاد) درست در آمده است و باز در این فاصله ، کینه توزیهاى قبائلى – براى اولین بار در تاریخ اسلام – متبلور گشته است.
اگر فصول این کتاب – پس از کوششى که در تنظیم آنها بعمل آمده – بتواند آگاهى صحیحى در مورد این حقایق تاریخى – که در منابع موجود بسى پراکنده و بدون نظم وو پیوستگى و تسلسل ضبط شده – به خواننده به بخشد و قضایا را به همان صورتى که واقع شده یا نزدیک بان در سطور این کتاب ثبت کند ، رسالت خویش را انجام داده است.

فرهنگ جامع سخنان امام حسن مجتبی (علیه اسلام)
تألیف گروه حدیث پژوهشکده باقر العلوم مترجم: علی مویدی
انتشارات معروف

6

معجم نگارى و تدوین موسوعه و مجموعه‏اى از کلمات هر یک از پیشوایان معصوم علیهم‏السلام ، کارى است ضرورى و سودمند و گامى ابتدایى در معرّفى فرهنگ و معارف اهل‏بیت علیهم‏السلام. . این تحقیق نفیس در ادامه پروژه عظیم تحقیقاتی درباره سخنان گهربار چهارده معصومه(ع) است که تا کنون از این مجموعه بزرگ، موسوعه‌های: حضرت فاطمه زهرا، امام حسن، امام حسین، امام جواد، امام هادی، امام عسکری علیهم السلام از چاپ خارج شده و موسوعه‌های سایر معصومین هم در دست بررسی، تحقیق و تدوین قرار داد و در آینده نزدیک توسط گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم(ع) تقدیم علاقه‌مندان خواهد شد. این کتاب در دو بخش تاریخی و موضوعی تهیه شده که در بخش تاریخی سخنان امام حسن (ع ) در زمان پیامبر اکرم، سخنان امام حسن( ع) در زمان امام علی (ع)، سخنان امام حسن (ع) در زمان امامت منعکس شده است .همچنین بخش موضوعی این کتاب شامل چهار فصل عقاید(شامل ۱۸۶ حدیث)، احکام(شامل ۷۶ حدیث)، اخلاق(شامل ۶۵ حدیث)، و ادعیه(شامل ۱۰ حدیث)، به دو زبان فارسی و عربی است.

امام حسن علیه السلام پرچمدار صلح و آزادى
مهدی پیشوایی
انتشارات نسل جوان

7

امام حسن علیه السلام پرچمدار صلح و آزادى عنوان کتابی از استاد مهدی پیشوایی است که توسط انتشارات نسل جوان روانه بازار شده است.

از مهمترین عناوین این کتاب می توان: امام حسن مجتبی علیه السلام در نخستین روزهای زندگی؛ امام حسن علیه السلام فریادرسی برای محرومان اجتماع؛ آیا امام حسن مجتبی علیه السلام همسران زیادی داشت؛ بررسی علل صلح امام حسن علیه السلام از نظر سیاست خارجی و داخلی؛ فرماندهان خائن؛ متن کامل پیمان صلح؛ نقض پیمان صلح؛ جنبش از نو آغاز می شود؛ چرا امام حسن علیه السلام صلح نمود و امام حسین علیه السلام قیام کرد؛ همسر جنایتکار را نام برد.

 آیین زندگی؛ توصیه‌های امیرالمومنین(ع) به امام حسن مجتبی(ع)
سید مهدی شجاعی
انتشارات کتاب نیستان

8

آیین زندگی عنوان کتابی از سید مهدی شجاعی است که توسط انتشارات نیستان به چاپ رسیده است.

حضرت علی (ع) هنگام بازگشت از جنگ صفین، در یکی از منازل بین راه، خطاب به فرزندشان، امام حسن مجتبی (ع)، نامه‌ای نوشتند. نامه حاوی سفارش‌ها، توصیه‌ها، موعظه‌ها، رهنمودها، آموزه‌ها و ره‌توشه‌های لازمی است که یک انسان برای زندگی در این جهان به آن نیاز دارد. حضرت علی (ع) در این نامه به موضوعاتی هم‌چون مرگ، ترس از خدا، پای‌بندی به دستورات الهی، زهد، حکمت، تلاش، دانش، آخرت، گناه، توبه، عبرت‌آموزی و… اشاره کرده است. در کتاب حاضر متن نامه به همراه ترجمه فارسی و شرح و تفسیر آن به چاپ رسیده است.

امیر کرامت، امام حسن مجتبی (ع)
اسدالله محمدی‌نیا
انتشارات سبط اکبر(ع)

10

کتاب «امیر کرامت، امام حسن مجتبی (ع)» تألیف حجت‌الاسلام اسدالله محمدی‌نیا از سوی انتشارات سبط اکبر(ع) منتشر و روانه بازار نشر شده است.

این کتاب دارای هفت فصل نظیر «نگاهی به زندگی امام حسن مجتبی علیه السلام»، «منزلت امام حسن مجتبی علیه السلام در نزد رسول خدا (ص)»، «فضائل اخلاقی امام حسن مجتبی (ع)»، «معجزات و کرامات از امام حسن مجتبی علیه السلام»، «سخنان عرشی (چهل حدیث)»، «پاسخ و پرسش‌ها» و «وصایا، مصائب و اشعار» است.

حجت‌الاسلام محمدی‌نیا در این کتاب تلاش کرده است به سوالاتی همچون «علت صلح تحمیلی امام حسن علیه السلام چه بود؟»، «آیا نوشیدن سم توسط امام حسن علیه‌السلام یک نوع خودکشی نبود؟»، «آیا می‌توان امام حسن و امام حسین علیه السلام را فرزندان رسول خدا (ص) نامید؟»، «چرا امام حسن مجتبی علیه السلام همسر قاتلش را از خود دور نکرد؟»، «علت داشتن زنان متعدد امام علیه السلام چه بود؟» و «علت ازدواج آن حضرت با دختر اشعث بن قیس» پاسخ داده است.

حاء. سین. نون
سید علی شجاعی
انتشارات کتاب نیستان

9

کتاب «حاء، سین، نون» عنوان کتابی از سید علی شجاعی است که انتشارات نیستان آن را منتشر کرده است.

نویسنده، این رمان۱۶۰ صفحه‌ای را در ۱۶ فصل نوشته است که عناوین هر فصل از آن به ترتیب از حروف سازنده عبارت «حسن منی و انا من حسن.» شروع می‌شود.

نکته قابل توجه در نگارش این رمان، نگاه نویسنده به بهره‌مندی از حوادث و رویدادهای تاریخی برای ساخت روایت خود است. شجاعی در این رمان که برای نگارش آن ۵۵ منبع را مورد مطالعه قرار داده، نشان داده است که صلح امام دوم شیعیان با معاویه از دو منظر نمایانگر پیروزی امام حسن (ع) و شکست معاویه بوده است.

شجاعی در متن‌این کتاب موفق به خلق زبانی فاخر و در عین حال ساخته و پرداخته خود رسیده است که نمونه بارز آن استفاده از ضرب‌المثل‌هایی است که تار و پودش برگرفته از زبان عربی است و تاکنون کمتر توسط مخاطب فارسی‌زبان شنیده شده است.