پایگاه پژوهشی تحلیلی راهبردی در ادامه بسته‌های مطالعاتی کتاب در ایام و مناسبت‌های مختلف، پس از بسته مطالعاتی در رمضان چه بخوانیم که در سال‌های پیش منتشر شده است، دومین مجموعه از این بسته را که حاوی ده کتاب مناسب برای مطالعه در ماه رمضان است منتشر می‌کند:

 

عنوان: بشنو از نی: مروری بر دعای ابوحمزه ثمالی

مؤلف: استاد علی صفایی حائری (عین . صاد)

ناشر: لیله‌القدر

«بشنو از نی» نام کتابی است که علی صفایی حائری آن را با موضوعیت تحلیل و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی نگاشته است. علی صفایی حائری از نویسندگان نام‌آشنایی است که بیش از ۵۰ جلد کتاب در موضوعات مختلفی چون تربیتی، نقد و روش نقد، ادبیات هنر، روش تدریس و آموزش، قرآن کریم و روش برداشت از آن، تفسیر و دیدارهای تازه با قرآن، دعا و حدیث، ولایت و امامت، معارف اسلامی و آموزه‌های اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی اسلام به رشته تحریر درآورده است. «روش نقد»، «رشد»، «وارثان عاشورا»، «درس‌هایی از انقلاب» و «نظام اخلاقی اسلام» ازجمله کتاب‌های معروف و پرمحتوای این نگارنده می‌باشند.

28-BeshnoAzNey(www.einsad.ir)

علی صفائی در ابتدای کتاب به بررسی مفهوم دعا پرداخته و آن را از جهات مختلف تفسیر و تبیین می‌کند. اما در بخش «نگاهی کلی» به‌طور کامل وارد دعای ابوحمزه می‌شود و آن را در ۱۲ فراز تقسیم‌بندی می‌کند. توجه، حیرت و تنهایی، امن، حمد، قصد، اقرار، اعتذار، طلب، خستگی در راه، ایمان، توحید و خواسته‌ها فرازهایی است که هرکدام در یک بخش جدا و به‌طور مفصل به آن‌ها پرداخته شده است.

این دعا به نقل از ابوحمزه ثمالی می‌باشد که حضرت امام سجاد (علیه‌السلام) در ماه مبارک رمضان هرروز بعد از نماز آن را می‌خوانده و به مناجات می‌پرداخته است.

 

عنوان: انسان کامل

نویسنده: متفکر شهید استاد مرتضی مطهری

ناشر: صدرا

 

«انسان کامل» مجموعه‌ای گردآوری‌شده از ۱۳ جلسه سخنرانی استاد شهید مرتضی مطهری در ماه مبارک رمضان سال ۱۳۵۳ می‌باشد که توسط انتشارات صدرا جمع‌آوری و تدوین گردیده است.

شهید مطهری در طی این سلسله سخنرانی‌ها که اکثر مخاطبان آن جوانان بوده‌اند، سعی در جلوه دادن انسان کاملی است که اسلام در نظر دارد. درواقع شهید مطهری می‌خواهد نشان دهد که اسلام چگونه به ابعاد مختلف اجتماعی و معنوی انسان توجه کرده و با پیروی از آن یک انسان کامل و بی‌نقص از هر جهت، شکل می‌گیرد.

Book408

«عیوب روحی و روانی انسان»، «لزوم هماهنگی در رشد ارزش‌های انسانی»، «درد انسان از دیدگاه‌های مختلف» و «درد خداجویی در انسان» کلیاتی هستند که در چهار جلسه اول مطرح می‌شوند. جلسه پنجم این سخنرانی‌ها به بررسی و معرفی کلی نظرات مختلف مکاتب گوناگون پیرامون انسان کامل اختصاص دارد. شهید مطهری از جلسه ششم تا جلسه پایانی به نقد دیدگاه مکاتب مختلف می‌پردازد تا نظریات این مکاتب را با اسلام مقایسه کرده و پاسخ شبهات را ارائه کند.

«نظریه مکتب عقل»، «نظریه مکتب عرفان»، «نظریه مکتب قدرت و مکتب محبت»، «نظریه مکتب سوسیالیسم» و «نظریه مکتب اگزیستانسیالیسم» مکاتبی هستند که آراء آن‌ها درمورد انسان کامل توسط شهید مطهری بیان و سپس نقد می‌شوند.

 

عنوان: شهر خدا: رمضان و رازهای روزه‌داری

مؤلف: حجه‌الاسلام‌والمسلمین علیرضا پناهیان

ناشر: مؤسسه بیان معنوی

 

کتاب «شهر خدا» با موضوعیت ماه رمضان و روزه‌داری، یکی از چشمه‌های ناب مطالعه و تعمیق پیرامون اسرار و هویت ماه مبارک رمضان است که بر اساس مجموعه‌ای از سخنرانی‌های حجت‌الاسلام پناهیان درباره ماه مبارک رمضان توسط مؤسسه بیان معنوی تدوین شده است. مباحث کتاب در نه فصل تقسیم‌بندی شده‌اند.

فصل اول که «آشنایی با شهر» نام دارد تنها بخشی است که توسط مؤلف نگاشته شده و سخنرانی نمی‌باشد؛ برهمین‌اساس لحن نگارشی آن نیز با سایر فصول متفاوت است و حکم مقدمه‌ای برای آشنایی با ماه رمضان را دارد. «ضیافت»، «اذن ورود»، «رمضان برتر»، «روش‌های تربیتی رمضان»، «زکات روح»، «گوهر اخلاص»، «میوه حکمت» و «و شاید تقوا» عناوین هشت فصل دیگر این کتاب هستند. بخش پایانی نیز به «فهرست‌ها» اختصاص دارد که فهرست آیات، روایات و منابع در آن گنجانده شده است.

34447590335043724

این کتاب درنهایت به دنبال این است که نگاهی زیباتر نسبت به ماه رمضان ایجاد کند. رابطه میان گرسنگی و تشنگی که امری مادی هستند با تعالی معنوی که ماه رمضان به دنبال آن است، از دیگر مواردی است که «شهر خدا» سعی در توضیح و تبیین آن دارد. همچنین اثرات تربیتی ماه رمضان بیان شده و راه‌های تقویت آن‌ها نیز مطرح گردیده است. حتی اصل فلسفه مهمانی ماه رمضان که مهمانی خداوند است نیز شرح داده شده و به آن از منظر یک مهمانی نیز نگریسته شده است.

کتاب «شهر خدا»، برگرفته از سخنرانی‌های حجت‌الاسلام پناهیان، حاوی نکات سودمندی است که پیرامون ماه رمضان کم‌تر به آن پرداخته شده و جای بحث بسیار دارد.

عنوان: نمی از یم رمضان؛ شرحی کوتاه بر دعاهای روزانه ماه مبارک رمضان

مؤلف: محمدامین پورامینی

ناشر: دفتر نشر معارف

 

«نمی از یم رمضان» در ۲۴۰ صفحه توسط محمدامین پورامینی نگاشته شده و دفتر نشر معارف آن را به چاپ رسانده است. این کتاب به شرح ادعیه روزانه‌ ماه رمضان اختصاص دارد و با استخراج مفاهیم کلی هر دعا، معانی عظیم و لایه‌های عمیق آن را بیان می‌کند.

13651_600_800

درمورد ادعیه روزانه ماه رمضان در مقدمه این کتاب آورده شده است که :« دعاهایی که برای روزهای ماه مبارک رمضان وارد شده است را ابن‏ عباس از لسان پیامبر (ص) نقل کرده است. مصدر این دعا دو کتاب کفعمی است که از وی در زمینه دعا دو کتاب «البلدالامین» و «المصباح» را داریم. این دعاها نیز در البلد الامین و مصباح او نقل شده است. مرحوم سید ابن طاوس نیز بسیاری از دعاها را با مختصری تفاوت در «اقبال الاعمال» آورده است که به «بحار الانوار» منتقل شده است، همچنین مرحوم علامه مجلسی نیز در کتاب «زادالمعاد» دعاهای هر روز ماه مبارک را نقل کرده است، که پس از آن به «مفاتیح الجنان» مرحوم حاج شیخ عباس قمی منتقل شده است. دعاها گرچه مرسل است، ولی از باب تسامح در ادله سنن خواندن آن خوب و دارای ثواب خواهد بود، علاوه بر آنکه دارای پیامهای بسیار زیبا وسازنده در ابعاد فردی واجتماعی وتربیتی است. همچنین کفعمی در البلد الامین ثواب این دعاهای با عظمت را برای ایام ماه مبارک نقل کرده است که محدث قمی آن را در مفاتیح الجنان نیاورده است.»

عنوان: مراقبات ماه رمضان

مؤلف: محمد محمدی ری‌شهری

ناشر: قم: دارالحدیث

 

«مراقبات ماه رمضان» درواقع گزیده‌ای از کتاب «شهر الله فی الکتاب و السنه» می‌باشد و مطالب آن در کتاب ماه خدا به‌طور کامل و تفصیلی آمده است. اما به دلیل حجم زیاد کتاب، مراقبات ماه رمضان تدوین شده است تا خلاصه آسان‌تری از آن کتاب باشد. جواد محدثی ترجمه این کتاب را بر عهده داشته و آن را از عربی به فارسی برگردانده است. البته گفتنی است که این کتاب تمامی مباحث اصلی ماه خدا را در برمی‌گیرد و تنها برخی از احادیث و ادعیه از آن حذف شده‌اند.

94726829

این کتاب از پنج بخش با عناوین «فضایل ماه خدا»، «آمادگی برای میهمانی خدا»، «آداب میهمانی خدا»، «شب قدر» و «آداب بیرون آمدن از میهمانی خدا» تشکیل شده است. در این کتاب بر اهمیت میهمانی خداوند تأکید شده و استفاده مناسب از آن در گرو شناخت و آگاهی نسبت به چیستی، آداب و هدف این میهمانی بزرگ دانسته شده است.

کتاب حاضر در ۳۰۸ صفحه خلاصه شده است و توسط انتشارات دارالحدیث قم به چاپ رسیده است.

عنوان: عالی‌ترین مکتب تربیت و اخلاق (ماه مبارک رمضان)

مؤلف: آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی

ناشر: قم: دفتر تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ لطف الله صافی گلپایگانی

«عالی‌ترین مکتب تربیت و اخلاق» با عنوان دیگر «ماه مبارک رمضان» از مباحثی اخلاقی و عرفانی تشکیل شده است که پیرامون ماه مبارک رمضان بوده و با محوریت فضیلت و ظرفیت این ماه بزرگ مطرح شده است. این کتاب از روایات، احادیث و آیات بسیاری بهره برده و از منظر استناد و منبع کامل و قابل‌توجه است. مباحث اخلاقی کتاب به‌خصوص برای جوانان جالب و کاربردی است.

1916

این اثر ارزشمند از آیت‌الله صافی گلپایگانی از ۱۶ فصل تشکیل شده است. «فضیلت ماه مبارک رمضان در خطبه رسول خدا صلی اللّه علیه وآله»، «روزه ندای الهی»، «رمضان، ماه نزول قرآن»، «قرآن، کتاب زندگی»، «سلام بر ماه خدا»، «هلال ماه رمضان»، «پایگاه پرهیزکاری»، «روزه، عبادتی آسان»، «روزه و پرورش وجدان»، «برنامه های عبادی، نجات بخش انسان»، «روزه و آموزش آزادی»، «روزه و سیر زمان»، «نقش روزه در روح انسان»، «روزه، مدرسه عالی اجتماعی»، «رمضان از دیدگاه اسلام و ما» و «عید سعید فطر» مباحثی است که پس از بیان مقدمه و فضیلت ماه رمضان در کتاب موردبحث واقع شده است.

عنوان: پنج گفتار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در باب استغفار و توبه در ماه مبارک رمضان

مؤلف: آیت‌الله سید علی خامنه‌ای

ناشر: مؤسسه فرهنگی هنری ایمان جهادی (صهبا)

 

«استغفار و توبه» حاوی پنج گفتار و سخنرانی کامل از رهبر معظم انقلاب آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون استغفار و توبه است که همگی در ماه مبارک رمضان ایراد شده‌اند. آیت‌الله خامنه‌ای در پنج گفتاری که در این کتاب جمع‌آوری شده است به بیان اهمیت توبه و استغفار پرداخته و جایگاه والای این عمل را روشن می‌کند. همچنین چیستی و ماهیت توبه و استغفار نیز از مباحثی است که مطرح شده و به‌طور کامل و جامع به آن پرداخته شده است.

از دیگر مسائلی که در این کتاب به آن‌ها پرداخته شده است انواع استغفار است؛ مانند استغفار فردی و جمعی. که استغفار جمعی کم‌وبیش مورد غفلت واقع شده و کم‌تر به آن توجه می‌شود اما اثرات فوق‌العاده‌ای برای جامعه در پی دارد.

44

کتاب استغفار و توبه که شامل پنج گفتار آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون این موضوع می‌باشد اولین کتاب و شروعی است برای انتشار بیشتر کتب اخلاقی از ایشان چراکه مباحث اخلاقی ایشان بسیار کاربردی و عملی است، ازاین‌رو این کتاب نقش مهمی را به‌عنوان اولین کتاب از مجموعه کتاب‌های اخلاقی ایشان ایفا می‌کند.

چاپ اول این کتاب در شمارگان ۳۰۰۰ نسخه و با قیمت ۳۲۰۰ تومان در قطع رقعی منتشر شده و در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

عنوان: اخلاق روزه

مؤلف: امام موسی صدر

ناشر: موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، موسسه نشر شهر

 

«اخلاق روزه» سومین کتاب از مجموعه کتاب‌های پرتوها می‌باشد که با محوریت نظرات، دیدگاه‌ها و تجربیت امام موسی صدر درمورد روزه تهیه و تدوین شده است. این کتاب شامل خطبه‌ها و پیام‌های امام موسی صدر است که توسط عطاالله افتخاری ترجمه شده و توسط مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر به چاپ رسیده است. تنوع موضوعی این کتاب نیز به دلیل تفاوت شرایط زمانی و جغرافیایی‌ای است که امام موسی صدر در آن‌ها سخن گفته است یا مربوط به مناسبت‌هایی است که ایشان در ارتباط با آن‌ها مطالبی را عنوان کرده است اما در عین حال انسجام و ارتباط موضوعات و فصول به خوبی با هم حفظ شده است.

7266_600_800

این کتاب تنها ۴۶ صفحه است و کوتاهی آن مضاف بر روانی و سادگی‌اش باعث می‌شود که خواندنش را دشوار نکرده و از لحاظ حوصله و زمانی شرایط ایده‌آلی را برای خواننده فراهم آورد.

عنوان: متقین، گل‌های سرسبد آفرینش: دریافتی از خطبه متقین نهج‌البلاغه

مؤلف: سید مهدی شجاعی

ناشر: نیستان

خطبه «متقین» یا «همام»، خطبه‌ای طوفانی، با مفاهیم ژرف و غنی و عمیقی است که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در جواب شخصی به نام همام که از ایشان ویژگی‌ها و مشخصات متقین را خواسته بود، خطاب کرده‌اند.

سید مهدی شجاعی، نویسنده پرآوازه‌ای که سابقه درخشانی چون نگارش کتاب‌های «کشتی پهلوگرفته»، «پدر، عشق، پسر»، «سانتاماریا»، «دموکراسی یا دموقراضه» و… را در کارنامه‌اش دارد، در این کتاب سعی کرده است تا تنها جلوه‌ای از دریای بی‌پایان سخنان ناب امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در خطبه متقین را آشکار کرده و آن را به رشته تحریر درآورد.

7

سید مهدی شجاعی در کتاب متقین، این خطبه را خط به خط و عبارت به عبارت ترجمه کرده و آن را در چهل جرعه دسته‌بندی کرده است. برخی از عناوین این جرعه‌های ناب دریای امیرالمؤمنین عبارت‌اند از: «در طریق عشق‌بازی»، «دنیا عجوزه هزار داماد»، «لباس میش و دل گرگ»، «عنان، محکم و استوار بر کف»، «سکوت، شیواترین کلام» و «دوستی برای خدا، دشمنی برای خدا».

نثر ادبی سید مهدی شجاعی همواره در مسیر خواندن این کتاب خواننده را همراهی کرده و لذت گشایش معانی عمیق و غنی این خطبه زیبا را دوچندان می‌کند.

انتشارات کتاب نیستان، «متقین» را در ۳۷۲ صفحه به چاپ رسانده است و این تنها تجلی کوچکی از نور کلام امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در خطبه همام می‌باشد.

عنوان: روی ماه خداوند را ببوس

مؤلف: مصطفی مستور

ناشر: مرکز

 

«روی ماه خداوند را ببوس» را که اولین رمان مصطفی مستور، نویسنده نام‌آشنای معاصر، می‌باشد را بی‌شک می‌توان به‌عنوان یکی از موفق‌ترین آثار او نیز نام برد. روی ماه خداوند را ببوس داستان یک دانشجوی پژوهشگری اجتماعی به نام یونس است که برای تز دکتری خود پیرامون علت خودکشی دکتر جوانی به نام پارسا تحقیق می‌کند. یونس که شخصیت اصلی داستان است ابتدا نسبت به خداوند شناخت دارد و او را پذیرفته است اما در مراحلی این شناخت و معرفت خود را از دست داده و بر اساس سؤال‌های فلسفی‌ای که برایش پیش می‌آید دیگر آن اعتقاد سابق به وجود خدا را از دست می‌دهد.

یکی از نقاط قوت کتاب چالش و تقابلی است که میان شخصیت‌های آن پیش می‌آید چراکه از چهار شخصیت اصلی داستان، دو شخصیت آن، یعنی یونس و جولیا، به مشکلات معرفتی نسبت به خداوند پیدا کرده‌اند و دو شخصیت دیگر که علیرضا، دوست یونس، و سایه هستند برخلاف آن دو به اعتقادی راسخ نسبت به وجود خداوند دست یافته‌اند.

روی-ماه-خداوند-را-ببوس

این کتاب یک چالش هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی نسبت به خداوند است که با وضعیت اعتقادی و ایمان ما به خداوند نیز رابطه مستقیم دارد. فلسفه، شالوده اصلی مبانی این کتاب را تشکیل می‌دهد و دیدگاه‌های جامعه‌شناختی و مطالعات شهری نیز در آن به چشم می‌آید.

خواندن «روی ماه خداوند را ببوس» به آن دلیل پیشنهاد می‌شود که شاید ما را پیش خودمان نسبت به جایگاه ایمان، اعتقاد و باور به پروردگار، محک بزند.