اندیشه‌های مدیریتی آیت‌الله مهدوی‌کنی به بحث گذاشته شد

سومین نشست از سلسله‌نشست‌های «بررسی آراء و اندیشه‌های فقیه بصیر، آیت‌الله مهدوی کنی» با موضوع بررسی اندیشه‌های مدیریتی حضرت آیت‌الله مهدوی‌کنی، روز یک‌شنبه ۰۲/۰۸/۱۳۹۵ از ساعت ۱۶ تا ۱۸ در سالن شهید مطهری دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد.

در این نشست که به همت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله مهدوی‌کنی (ره) برگزار می‌شد، آقایان دکتر غلامرضا گودرزی، دکتر وحید یاوری و دکتر نادر جعفری هفت‌خوانی به ایراد سخن پرداختند.

این جلسه، با سخنان آقای دکتر غلامرضا گودرزی، آغاز شد که حدود ۱۰ سال سابقه‌ی کار مدیریتی در معیت آیت‌الله مهدوی‌کنی داشته و در این جلسه، چکیده‌ی این تجربه را به مخاطبان عرضه می‌نمود.

ایشان بحث خود را با تأکید بر اهمیت جمع‌آوری خاطرات و دستورات مدیریتی حاج‌آقای مهدوی‌کنی شروع کرد و عنوان کرد که برای این جلسه، ۱۴ خاطره از ایشان را آماده کرده که به‌دلیل ضیق وقت، قصد دارد تعدادی از آنها را بیان کند؛ تا ضمن درج در تاریخ و ثبت و ضبط شدن این خاطرات، ذیل هر خاطره، یک نکته‌ی مدیریتی را از سیره‌ی مدیریتی آیت‌الله مهدوی‌کنی استخراج کرده و در معرض توجه حضار قرار دهد.

بی‌تفاوت نبودن حاج‌آقای مهدوی نسبت به نیروی انسانی خود، دادن جسارت اظهار نظر به آنها، توجه به شأن افراد، مدیریت استراتژیک، اخلاق‌محوری و انسان‌مداری از جمله‌ی نکاتی بود که دکتر گودرزی در خلال بیان خاطرات خود از آیت‌الله مهدوی‌کنی، به آنها توجه داد.

او ضمن خاطره‌ای بیان داشت که: یک‌بار حاج‌آقا از ما در مورد شخصی نظر خواسته بودند که از ابتدا با ایشان همراه بوده، اما توانایی انجام کاری که برعهده‌ی او گذاشته شده را ندارد. حاج‌آقا از ما نظر خواست و گفت شما مدیریت‌خوانده‌ها در این مورد نظرتان چیست و می‌گویید چه باید بکنیم؟ ما گفتیم که اگر قدرت انجام کار را ندارد، خب باید او را کنار گذاشت. دکتر گودرزی بیان کرد که حاج‌آقا در اینجا گفت: این که شما می‌گویید مدیریتِ علمی است؛ اما مدیریتِ مهدوی اینگونه نیست. مهدوی اگر با کسی شروع کرد، او را کنار نمی‌گذارد. نتیجه این شد که پُست دیگری برای آن شخص تعریف شد و هنوز هم آن شخص در محیط دانشگاه مشغول به کار است.

دکتر گودرزی همچنین در خاطره‌ی دیگری بیان کرد که: حاج‌آقا همیشه سعی می‌کرد در ابتدای جلسات موضع خود را ابراز نکند. چون معمولاً وقتی موضع رئیس مشخص می‌شود، افراد سعی می‌کنند همان رأی و نظر را از خود نشان دهند و با آن مخالفت نکنند. اما در یکی از جلسات، ایشان از همان ابتدای جلسه موضع خود را مشخص کرد و بیان کرد که مدیریت را هنر می‌داند و نه علم؛ و روی این معنا تأکید می‌کرد. یکی از افراد حاضر در جلسه گفت که پس باید اسم دانشکده‌ی مدیریت را عوض کنیم و آن را دانشکده‌ی هنرهای زیبا بخوانیم. بعد از این سخن، حاج‌آقا شروع کرد به صحبت کردن در مورد اینکه مدیریت علم است و شاید ۲۰ دقیقه در این‌باره صحبت کرد. دکتر گودرزی در اینجا بیان داشت: شاید برخی که با مبانی آیت‌الله مهدوی‌کنی آشنا نباشند، فکر کنند که در اینجا ایشان تناقض‌گویی کرده است؛ درحالیکه واقعیت این است که ایشان، مدیریت را هنری می‌دانست که در مقام اجرا، نیاز به دانش دارد.

در مجموع، دکتر گودرزی سیره‌ی عملی آیت‌الله مهدوی‌کنی را به لحاظ مدیریتی قابل مطالعه دانست و عنوان کرد که تئوری‌های موجود در زمینه‌ی «رهبری» در مدیریت، هیچ‌کدام نمی‌توانند مدیریت حاج‌آقای مهدوی را توصیف کنند و بار معنایی کاملی برای توضیح الگوی مدیریتی ایشان ندارند.

سخن پرداخت. ایشان از سال گذشته، درگیر یک پروژه‌ی مطالعاتی در خصوص بررسی سیره‌ی مدیریتی آیت‌الله مهدوی‌کنی بوده که در این جلسه قصد داشت تا گزارش چکیده‌ای را از این کار تحقیقاتی، ارائه دهد.

ایشان در ابتدای سخنان خود تأکید کرد که موضوع صحبت او، تحلیل عمل و سیره‌ی مدیریتی آیت‌الله است و نه اندیشه‌های مدیریتی ایشان؛ و بیان داشت که کار تحقیقاتی ذکر شده، در مراحل آغازین و در ابتدای راه است و گام‌های بسیار زیادی تا به سرانجام رسیدن باید طی نماید.

او زاویه‌ی ورود خود به این مسئله را، بحث «مدیریت جهادی» معرفی کرد و با تعریف چرایی، چیستی و چگونگیِ مدیریت جهادی، سخنان خود را ادامه داد. ایشان چراییِ مدیریت جهادی را در این نکته دانست که «مدیریت جهادی، لازمه‌ی پیشرفت و کارآمدی نظام است»؛ و چیستیِ آن را با استفاده از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب، در دو رکن تعریف کرد: رکن اول جد و جهدِ فوق‌العاده و فوقِ کوشش معمول و روتین، و رکن دوم، شکل‌گیریِ این جد و جهد در صحنه‌ی تقابل با یک دشمن یا یک مانع موجود بر سر راه.

دکتر یاوری، در بحث ادبیات نظریِ مدیریت جهادی، دانشجویان را به مقاله‌ای از دکتر میثم لطیفی و حسن سعدآبادی با عنوان «پژوهشی پدیدارشناسانه برای فهم جوهره مدیریت جهادی» ارجاع داد.

او در ادامه‌ی سخنان خود، پنج دوره‌ی مدیریتی را در زندگی آیت‌الله مهدوی‌کنی، مورد توجه قرار داد: ۱٫ دوره‌ی قبل از انقلاب و دوره‌ی فعالیت‌های انقلابی در مسجد جلیلی ۲٫ دوره‌ی فعالیت در شورای انقلاب و کمیته‌های انقلاب اسلامی ۳٫ دوره‌ی فعالیت در ستاد پشتیبانی امداد امام خمینی در جنگ شهرها ۴٫ دوره‌ی دولت یا دوره‌ی نخست‌وزیری و وزارت کشور و ۵٫ دوره‌ی تأسیس دانشگاه امام صادق (ع) در دهه‌ی ۱۳۶۰٫ او دو رکن «جد و جهد فوق‌العاده» و «در مقابله با دشمن یا مانع بودن» را در مورد هریک از این مراحل پنج‌گانه توضیح داد و تشریح کرد.

دکتر یاوری در توضیح سومین دوره یا بازه‌ی مدیریتی آیت‌الله مهدوی‌کنی، یعنی دوره‌ی فعالیت در ستاد پشتیبانی امداد امام در جنگ شهرها، کمی بیشتر توقف کرد و از حضار پرسید: چند نفر پیش از این، از این مسئولیت حاج‌آقای مهدوی اطلاع داشتند؟ که جز دو سه نفر، باقی حضار اظهار عدم‌اطلاع کردند. در اینجا دکتر گودرزی اشاره کردند که حاج‌آقای میرلوحی، یک‌بار گفته‌اند که آیت‌الله مهدوی حدود ۲۰ تا ۲۵ حکم از حضرت امام داشته‌اند که کسی از آنها اطلاع ندارد و این حکم‌ها و مسئولیت‌ها حالا یکی‌یکی دارند معلوم می‌شوند. دکتر یاوری در توضیح این مسئولیت، بیان کرد که در دوره‌ی موشکباران شهرها، به‌ویژه شهرهای جنوبی و غربی کشور، مشکلاتی در اداره و توزیع مایحتاج مردم در این شهرها ایجاد می‌شود که حضرت امام در تاریخ ۱۴/۰۷/۱۳۶۲ طی حکمی، آیت‌الله مهدوی را مسئول رسیدگی به این امر می‌کنند.

دکتر وحید یاوری در پایان سخنان خود، با برشمردن ویژگی‌هایی نظیر صبر و حلم بالا، استقامت و ایستادگی بر مواضع اصولی خویش، مناعت طبع بالا، توکل و توسل به اهل‌بیت و به‌ویژه امام زمان (عج)، و اهل پست و مقام نبودن، اظهار امیدواری کرد که با بررسی سیره‌ی عملی حاج‌آقای مهدوی، یک الگوی کلان از سیره‌ی مدیریتی ایشان استخراج شود و بدست‌بیاید.

در بخش پایانی این جلسه، دکتر نادر جعفری هفت‌خوانی با جمع‌بندی مطالب بیان‌شده در جلسه، به ذکر دو نکته‌ی اساسی و مهم پرداخت. اول اینکه دانش مدیریت پشت درهای بسته و در کلاس‌های دانشکده‌های مدیریت شکل نگرفته؛ بلکه محصول اقدام و عمل بوده و از دلِ تجربیات واقعی و عینی بیرون آمده است. و دوم، تذکر این نکته که در دو سال گذشته، در مورد استخراج سیره‌ی مدیریتی آیت‌الله مهدوی‌کنی در دانشکده‌ی مدیریت، کار قابلی عرضه نشده و اهتمام لازم در این زمینه صورت نگرفته است. او با اشاره به اینکه دانشگاه، چیزی جز دانشجویان و استاتیدش نیست، اظهار امیدواری کرد که دانشجویان از فرصت پایان‌نامه‌های کارشناسی‌ارشد و حتی رساله‌های دکتری خود در این زمینه استفاده کنند. دکتر جعفری همچنین اظهار کرد که دانشگاه آمادگی پشتیبانی اطلاعاتی و محتوایی و حتی حمایت مالی از انجام طرح‌های تحقیقاتی در این زمینه را دارد.

سلسله‌نشست‌های «بررسی آراء و اندیشه‌های فقیه بصیر، آیت‌الله مهدوی‌کنی» از هفته‌ی گذشته با برگزاری جلساتی در خصوص اندیشه‌های فقهی، سیاسی و مدیریتی آیت‌الله مهدوی‌کنی، در جریان بوده و در هفته‌ی جاری نیز در محورهای دیگری ادامه پیدا خواهد کرد.