آرشیو پرونده‌ها
کار جمعی و تشکیلات
در این پرونده از سری پرونده های درآمدی بر فرهنگ، در پی نگاهی راهبردی به اهداف، باید ها و نباید ها، الگو ها و آسیب شناسی تشکیلات هستیم. استفاده از منابع موجود و بازتولید آنها در کنار اشراف کلی به موضوعات مهم این حوزه از نکات مثبت این پرونده است.
بحران جمعیت
پرونده بحران جمعیت در پی نگاهی جامع به پدیده تحدید نسل و کاهش جمعیت در دهه های اخیر ایران است. این مسئله ملی کنجکاوی ما را برای بررسی زوایای مختلف مسئله برانگیخت. این پرونده حاصل پژوهش های ما در حوزه جمعیت است.
فقه فرهنگ
مناسبات و رابطه فقه و علم فقه با فرهنگ، ارتباطات و رسانه چیست؟ چرا این رابطه به خوبی تبیین نشده؟ جایگاه فقیه در مناسبات فرهنگی و ارتباطاتی جامعه چیست؟ چقدر از فعالیت های رسانه های ما با توجه به چهارچوب های فقه رسانه انجام می پذیرد؟ این پرونده یکی از پرحاشیه ترین و مهمترین مسائلی است که به آن پرداخته ایم.
دیپلماسی فرهنگی
تعامل دولت ها با ملت ها در بسترهای فرهنگی ارتباطاتی از مهمترین اتفاقات عصر ماست. مسئله ای که در اندیشه ی ما از آن به «صدور انقلاب» نام برده میشود. این پرونده نگاهی به حوزه دیپلماسی فرهنگی و مدل های مختلف آن در کشورهای گوناگون دارد. همچنین بررسی هایی درباره قدرت نرم و تبادل و تقابل فرهنگی در این درآمد خواهید دید.
نشریه گفتمان الگو
نشریه گفتمان الگو ،دوماهنامه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ضمیمه روزنامه خراسان است. قوت محتوای این نشریه بهانه ای شد تا رسانه ای باشیم برای این رسانه. این پرونده حاوی خلاصه راهبردی تعدادی از مطالب شماره اول این نشریه که در بهمن ماه سال نود و دو منتشر شده است.
مد و پوشش
مد و پوشش از نمود های عینی ذهنیات مردم و سبک زندگی آنهاست. این پرونده با رویکردی پژوهشی به سراغ 11 تن از اساتید و فعالین حوزه مد و پوشش رفته است تا با گفت و گو و مصاحبه با آنان بیشتر و بهتر به زوایا، اقتضائات و مشکلات این حوزه اشراف پیدا کند.
اقتصاد فرهنگ
اقتصاد فرهنگ حوزه ای جدید و کمتر مطالعه شده است که به دنبال بررسی اقتصادی حوزه فرهنگ و نگاهی به بازار های فرهنگی و اقتصاد در محصولات فرهنگی و هنری است. این پرونده تلاشی برای طرح این موضوع برای پژوهشگران و علاقه مندان این حوزه است.
جمعیت و رشد اقتصادی
رابطه افزایش جمعیت و رشد اقتصادی و الزامات اقتصادی سیاست گذاری جمعیت در ایران انگیزه ای شد تا به سراغ پرونده درآمدی بر جمعیت و رشد اقتصادی برویم. پله دوم از پژوهش های ما در باب جمعیت که با نگاهی فرهنگی اجتماعی به آن پرداخته ایم. این پرونده شامل مصاحبه های ارزشمندی با اساتید و کارشناسان این حوزه به همراه یادداشت های خوبی در این حوزه است. داده نمای گویای این پرونده از نوآوری های این پرونده محسوب می شود.
سرگرم آموزی
سرگرم آموزی معادلی برای واژه edutainment است. حوزه ی مطالعاتی ای که حداقل در کشور ما بسیار جوان محسوب می شود. سرگرم آموزی با محوریت قرار دادن امر آموزش به دنبال ارائه جذاب محتواست، به طوری که مخاطب خسته و کسل نشده و درنتیجه فرایند آموزش با کیفیت بیشتری صورت بگیرد. در این پژوهش در حد توانمان به معرفی این حوزه مطالعاتی جدید پرداخته ایم.
آینده پژوهی رسانه ها
ضرورت آینده پژوهی رسانه‌ای و ساخت اجتماعی آن جا است که پژوهشگران، کارشناسان، مدیران و سیاستگذاران دولتی به بررسی وضعیت موجود درباره ورود رسانه‌های جدید و آسیب‌ها و فرصت‌های آن پرداخته و به ارائه راه حل و سیاستگذاری مناسب بپردازند تا مانند همیشه تنها به دنبال راه علاج نبوده و از قبل آمادگی‌های لازم در حوزه های مختلف حقوقی، سیاستگذاری، آموزش و... کسب شود. این پرونده نگاهی گذرا به این مسئله مهم است.
حقوق بشر
مسئله حقوق بشر از مسائلی است که در دهه های اخیر به یکی از نقاط فشار بر کشور ما تبدیل شده. این فشارها به دلایل متعدد سیاسی و مبنایی صورت می گیرد. پاسخ به سوال هایی درباره چرایی این اختلافات و تفاوت های حقوق بشر غربی و حقوق بشر اسلامی از دغدغه های اصلی ما در ورود به حوزه حقوق بود. موضوعی که شاید در نگاه اول جنبه فرهنگی کمتری داشته باشد.
پیوست فرهنگی
پیوست فرهنگی -که در کشورهای توسعه یافته با عناوینی چون ارزیابی تاثیرات اجتماعی شناخته می شود- با بیانات رهبر انقلاب در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، در حوزه ادبیات نخبگانی ایران وارد شد. حاصل ورود این مفهوم، آغاز توجه نظام مند و دقیق به پیامد های فرهنگی اقدامات توسعه ای، در حوزه های غیرفرهنگیو حتی فرهنگی بود. این پرونده مروری بر چرایی، چیستی و چگونگی این مسئله در کشور ماست.
حقوق ارتباطات
فعالیت رسانه‌ای که امروزه با تنوع رسانه‌ها طیف وسیعی یافته است، به نوبه خود معضلات و مشکلات و ابهاماتی را به همراه داشته است که همین سبب‌ساز این شده است که اکتفا به قواعد و رویه‌های مرسوم حقوقی کافی نباشد و لزوم تاسیس دانشی دیگر در دامان رشته حقوق که اختصاصا به موضوع «رسانه‌ها» و «ارتباطات جمعی» بپردازد، گریزناپذیر تلقی شود. این پرونده مروری بر این دانش نوپدید است که همگام با تحولات تکنولوژیک عصر مدرن پا به عرصه‌ی وجود نهاده است.
سیاست های نشر کتاب
کار کردن در حوزه نشر کتاب، بسیار دشوار و پیچیده است. پیدا کردن آدم‌هایی که کمتر حرف زده‌اند و پیدا کردن حرف‌هایی که کمتر گفته شده و رسیدن و دست‌یافتن به پیشنهادات جدید، کار آسانی نیست. به نظر می‌رسد حرف‌های اساسی سال‌هاست که گفته شده و کمتر پیگیری شده است. این پرونده به سراغ این حرف های زده شده و شاید هم زده نشده رفته است. دنبال پازل خودمان بودیم. پازلی که نه فقط برای ما، که برای همه کسانی که مثل ما دغدغه حوزه کتاب را دارند مفید باشد.
جمعیت و سبک زندگی
نقش مادری و حتی نفس مادر شدن که از آغاز حیات انسان همواره امری مقدس بوده است، در پایان هزاره دوم با تحولات بی‌سابقه فکری و اجتماعی ناشی از انقلاب صنعتی و ورود انسان به دنیایی جدید، به تدریج دستخوش آسیب‌هایی عمده شد. در مجموع تبعات زندگی ماشینی از سویی و نیز نگرش‌های القاء شده فمینیستی، از سوی دیگر نظام خانواده و مادری را متزلزل نموده. در این پرونده سعی شده تا به مولفه هایی از سبک زندگی که افراد را به نحوی متقاعد به فرزندآوری کمتر می‌کنند بپردازیم.
سیاست گذاری فضای مجازی
«این حوزه به اندازه انقلاب اسلامی اهمیت دارد!» فقط همین جمله رهبر دانشمند انقلاب در مورد فضای مجازی بهانه خوبی برای تمرکز روی این مسئله است. مسئله ای که البته ابعاد آن بیشتر و عمیق تر از توان پژوهشی ماست. در این پرونده یکی از مسائل این حوزه را مورد بررسی و پویش قرار داده ایم. مسئله اصلی ما در این پرونده، بررسی نگاه سیاستگذارانه به فضای مجازی است. نگاهی که در سالهای اخیر شورای عالی فضای مجازی متصدی آن شده است. البته در کنار این شورا، دیگر موضوعات مهم حوزه فضای مجازی هم مورد پویش قرار گرفته است.
سواد رسانه ای
موضوع سواد رسانه ای با توجه به گسترش وسایل ارتباطاتی و رسانه‌ای در عصر حاضر به عنوانی یکی از مسائلی است که جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. موضوعی که سعی دارد از آسیب های ناشی از این فضای رسانه‌ای و اطلاعاتی بکاهد و توانایی ها و مهارت های لازم برای استفاده از رسانه ها و زندگی در این فضای اطلاعاتی را به صورت مناسب برای جامعه مخاطب فراهم نماید. در پژوهش انجام شده سعی بر آن بوده که به طور خلاصه و روشن، مسائل نظری و عملی مربوط به سواد رسانه‌ای مطرح و مهمترین سوالات و مسائل آن در ایران استخراج شود.
دیپلماسی فرهنگی ایران و عراق
ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﯽ دو ﮐﺸﻮر اﯾﺮان و ﻋﺮاق در ﻃﻮل ﺗﺎرﯾﺦ, دﻓﺘﺮی ﻗﻄﻮر از رواﺑﻂ ﺑﯿﻦ اﯾﻦ دو ﻣﻠﺖ را ﮔﺸﻮده ﮐﻪ در ﻓﺮاز و ﻓﺮود ﻫﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ دو ﻣﻠﺖ ﭘﺮ از ﺳﻄﻮر درﺧﺸﺎن و ﺗﺎرﯾﮏ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻋﻠﻢ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑین الملل و ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮی ﺣﻮزه دﯾﭙﻠﻤﺎسی عمومی ﻧﮕﺎﻫﯽ از اﯾﻦ زاوﯾﻪ ﺑﻪ ارﺗﺒﺎط و رواﺑﻂ ﮐﺸﻮر اﯾﺮان و ﻋﺮاق اﻧﺪاﺧﺘﻪ اﯾﻢ.اﯾﻦ ﭘﺮوﻧﺪه ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻓﺼﻞ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ دﯾﭙﻠﻤﺎﺳﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ اﯾﺮان و ﻋﺮاق اﺳﺖ. از ﺗﻌﺎرﯾﻒ دﯾﭙﻠﻤﺎﺳﯽﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺗﺎ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺑﻪ رواﺑﻂ اﯾﻦ دو ﮐﺸﻮر را در اﯾﻦ ﭘﺮوﻧﺪه ﭘﺎﯾﮕﺎه راﻫﺒﺮدی ﺧﻮاﻫﯿﺪ دﯾﺪ.
نگاهی تحلیلی به عزاداری‌های محرم
عزاداری در ایام محرم، به‌عنوان یک پدیده اجتماعی که ریشه در آیین‌ها و مناسک دینی دارد، یکی از بزرگترین اجتماعات مسلمانان و بویژه شیعیان در کل جهان است. اگر بپذیریم که عزاداری یک پدیده اجتماعی و دینی است، به تبع باید این اصل را نیز بپذیریم که می‌توان آن را نه فقط از منظر دینی که از منظر اجتماعی نیز می‌توان تحلیل کرد. ایام محرم و عزاداری با آیین و رسوم مردم در نقاط مختلف جهان گره خورده‌است و مسئله‌ای است که به جماعتی خاص محدود نمی‌شود. در این ویژه‌نامه تلاش داریم تا این پدیده اجتماعی را از منظرها و ساحت‌های مختلف مورد نقد و نظر قرار دهیم.
روش شناسی و روش پژوهش
"روش تحقیق" مجموعه‌ای از فرم‌ها، نحوه ورود و خروج و نحوه درست نگریستن به مسائل است. اتفاقی که در ابتدای قرن 19 در دانشگاه برلین افتاد این بود که استنتاج‌های علمی از حالت فردی به حالت جمعی تبدیل شد و زبان مشترکی (روش شناسی) به وجود آمد که از آن پس به افراد اجازه می‌داد یافته‌ها و کشفیات یکدیگر را ارزیابی کنند. در طول دو قرن، توانایی‌های روش شناسی بیشتر شده است. روش شناسی چند کار برای ما انجام می‌دهد: هم زبان مشترک میان محققان یک حوزه علمی است و هم زبان مشترکی است که می‌تواند حوزه‌های مختلف علمی را به هم پیوند دهد...
بازی‌های رایانه‌ای
امروزه پیشرفت بازی های رایانه ای به طوری است که دیگر این بازی ها را باید به مثابه یک رسانه قلمداد کرد. با وجود تاثیرگذاری شگفت انگیز این بازی ها غفلت از آن ها و رد شدن از کنارشان پیامدهای جبران ناپذیری خواهد داشت. در این پرونده سعی شده است تا با نگاهی عمیق تر ورای ظاهر بازی ها و با عینک "سواد رسانه ای" بازی های رایانه ای را مورد بررسی قرار دهیم.
فضای مجازی و شبکه های اجتماعی
تعداد کاربران فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در ایران روز به روز در حال افزایش است. حال آنکه این شبکه های اجتماعی خطرات زیادی را از جمله اعتیاد به آن، از بین رفتن حریم خصوصی، وعده های مجازی دروغین و بسیاری دیگر به همراه دارد و برخورد با آن نیازمند بهره بردن از سوادرسانه ای می باشد. پرونده فضای مجازی و شبکه های اجتماعی می کوشد تا رویکرد صحیح تعامل با این فضا را نشان دهد.
خبرگزاری ها و مطبوعات
در حال حاضر خبر از عناصر اصی رسانه ای به شمار می رود. خبرگزاری ها و مطبوعات منابع انتقال اخبار هستند. پایگاه پژوهشی تحلیلی راهبردی در این پرونده به بررسی عناوینی مانند ارزش های خبری، شایعات، شهروندخبرنگاری، انواع مطبوعات، مطبوعات زرد و غیره پرداخته است...
تلویزیون و ماهواره
امروزه تلویزیون یک رسانه‌ی پرطرفدار به حساب می‌آید که اکثریت جامعه با آن برخورد داشته و تاثیرپذیری بالایی نسبت به آن دارند. همچنین لزوم آگاهی دادن از آسیب‌های ماهواره به وضوح به چشم می‌آید. پایگاه تحلیلی پژوهشی راهبردی در این پرونده کوشیده است تا آگاهی کلی نسبت به دو رسانه‌ی تلویزیون و ماهواره ایجاد کرده و نگاهی جامع و انتقادی را برای انتخاب روش استفاده از آن‌ها انتقال دهد...
کار جمعی و تشکیلات 2
با گذشت نزدیک به چهل سال از عمر انقلاب اسلامی ایران، به‌سادگی می‌توان فهمید که این انقلاب امروز بیش از پیش به کار جمعی و تشکیلات نیازمند است. همچنین اهمیت کار تیمی و کار جمعی سازمان یافته در تمامی سطوح بر کسی پوشیده نیست. بر همین اساس پایگاه پژوهشی تحلیلی راهبردی در ادامه‌ی پرونده‌ی درآمدی بر کارجمعی و تشکیلات، پرونده‌ی کار جمعی و تشکیلات 2 را نیز آماده‌ کرده است و امید دارد که مورد توجه و استفاده قرار گیرد...
صنایع خلاق و صنایع فرهنگی
هیچ‌وقت کسی باورش نمی‌شد اقتصاد فرهنگ و هنر، که همیشه یک نقش اقتصادی حاشیه‌ای به‌همراه داشته، روزگاری بتواند خود را به‌عنوان «رشدیابنده‌ترین بخش اقتصاد جهانی در سال‌های اخیر» مطرح کند یا چنین داعیه‌هایی را حتی در سر بپروراند. اما امروز تکنولوژی و دقیق‌تر بگوییم بستر وب، همه‌چیز را متحول کرده است. صنایع خلاق یا صنایع فرهنگی، قسمت بزرگی از تبادلات اقتصادی دنیا را دارد مال خود می‌کند. پایگاه پژوهشی تحلیلی راهبردی در همین راستا، بنا دارد تا در قالب پرونده‌ی پیش رو، گشتی در ادبیات نظری این بحث بزند و با نگاهی کاربردی، تأثیرات اقتصادی آن را مرور کند.